Sara Karimi’s Note on “Perhaps It Was Me…” - Sharif Gallery
“An Artful Performance of Profound Mourning”
The exhibition Perhaps It Was Me… is about commemorating the death of loved ones whose absence fills life with memories that are tender yet painful.
Family photographs in this exhibition have undergone a formal intervention through the cyanotype technique—a process that evokes memories that are blurred yet melancholic, distant yet strikingly close. The patterned glass placed over some of the images is itself a nostalgic element, rendering visions of the past hazier while at the same time more tangible.
The monotype printing technique comes to the aid of the concept of mourning, and gold leaves fall upon the images like the autumn of a cemetery. The mourner’s solitude, in the retrieval of blue, undulating memories, invites the viewer’s identification and turns the alienation of losing what has faded away into a collective experience. A collective that seems to desire death artistically, for to live artistically—and to possess an artful narrative of death and mourning—skirts the edge of immortality.
That very immortality stands like a massive pillar as one of the three core ideas underpinning the thought of the modern subject: the same idea that deems death obscene and sees the dying person as merely in decline.
In critique of this idealistic view of the human being, Norbert Elias wrote a book titled The Loneliness of the Dying, in which he speaks of the repression of death—of concealing this inevitable event as though it were a shameful sin. Death does not reveal itself to us directly, but it casts its shadow over all our despair in an unequal world: a world saturated with opportunism, where just as in love, in death too you will be utterly alone. A celebrated loneliness that is painful and bitter.
Norbert Elias refers to The Hour of Our Death by Philippe Ariès. Ariès romanticizes death in the Middle Ages, believing that those who were dying spent their final moments with their families. People spoke words of comfort to the dying person; the dying individual made a will, offered counsel, spoke with daughters, sons, and relatives, and ultimately died with dignity within the family circle. Elias, however, describes death in hospitals or in solitary beds in the modern era as unpleasant and harrowing.
It is as though our experience of modernity calls for a more humane form of death and mourning—a humanity at peace with itself.
The exhibition Perhaps It Was Me… is the artful embodiment of a longing for a mourning worthy of loved ones who were vital fragments of the lives of the living; and, above all, it is an artful expression of a collective need that manifests itself through the reexamination of a personal experience.
یادداشت سارا کریمی بر «شاید این من بودم…» - گالری شریف
«اجرای هنرمندانه سوگی عمیق»
نمایشگاه شاید این من بودم، درباره یادبود مرگ عزیزانی است که فقدانشان زندگی را مملو از خاطراتی خواستنی اما دردناک میکند.
تصاویر خانوادگی در این نمایشگاه با تکنیک سایانوتایپ مورد مداخلهای فرمی قرار گرفته. تکنیکی که خاطرات مخدوش اما ملانکولیکی را در یادمان متبادر میکند که خیلی دور اما بسیار نزدیکاند. شیشههای مشجری که روی برخی از عکسهای کار شده، عنصری خاطرهانگیزند که تماشای تصوری از گذشته را محوتر، اما ملموستر میکند.
تکنیک چاپ منوتایپ به کمک مفهوم سوگواری آمده و برگهای طلایی، همچون پاییز گورستان بر تصاویر ریخته. تنهایی سوگوار در بازیابی خاطرات آبی و مواج، به همزادپنداری مخاطب میپیوندد و غربت فقدان چیزهایی که زوال یافتند را به امری جمعی پیوند میزند. جمعی که گویی مرگ را هنرمندانه میخواهد، چرا که هنرمندانه زیستن و روایتی هنرمندانه از مرگ و سوگ داشتن، به جاودانگی پهلو میزند.
همان جاودانگی که چون پایهای سترگ به عنوان یکی از ایدههای سهگانه در بنیاد اندیشه سوژه مدرن ایستاده، همان ایدهای که مرگ را قبیح و محتضر را در حال زوال میبیند.
نوربرت الیاس در نقد این نگاه ایدهآلیستی به انسان کتابی نوشته با عنوان «تنهایی دم مرگ» و در آن از سرکوب شدن مرگ حرف میزند، از پنهان کردن این واقعه ناگریز همچون یک گناه شرمآور. مرگ خودش را به ما نشان نمیدهد، اما سایهاش را بر همه ناامیدیهای ما در جهان نابرابر فکنده. جهانی مملو از فرصتطلبی که در آن همانطور که در عشق تنهایی در مرگ هم تنهای تنها خواهی بود. تنهایی ستایششدهای که دردناک و تلخ است.
نوربرت الیاس به کتاب «تاریخ مردن» نوشته فیلیپ اریه اشاره میکند. اریه مرگ را در قرون وسطی رمانتیزه میکند. او معتقد است افرادی که در حال مرگ بودند لحظات آخر را در کنار خانواده میگذراندند. افراد حرف تسلیبخش به فرد محتضر میزدند. فرد در حال مرگ وصیت میکرد. نصیحت میکرد، با دختران و پسران و اقوام خود صحبت میکرد و در نهایت با حالتی موقرانه در حلقه خانواده خود میمرد. اما الیاس مرگ در بیمارستان یا بستر تنهایی را در دوره مدرن ناخوشایند و مرارتبار توصیف میکند.
گویی تجربه مدرنیته ما مرگ و سوگواری انسانیتری را طلب میکند، انسانی در صلح با خود
نمایشگاه «شاید این من بودم» تجلی هنرمندانه تمنای سوگی است شایسته برای عزیزانی که تکههای مهم زندگی زندگان بودهاند و از همه مهمتر بیان هنرمندانه نیازی جمعی است که در بازبینی یک تجربه شخصی نمود پیدا کرده است.